İç mekanlarda havaya gaz veya partikül salan kirlilik kaynakları, iç mekan hava kalitesi sorunlarının başlıca nedenidir. Yetersiz havalandırma, iç mekan kaynaklarından gelen emisyonları seyreltmek için yeterli dış hava getirmeyerek ve iç mekan hava kirleticilerini alandan uzaklaştırmayarak iç mekan kirletici seviyelerini artırabilir. Yüksek sıcaklık ve nem seviyeleri de bazı kirleticilerin konsantrasyonunu artırabilir.
Kirletici Kaynakları
İç mekan hava kirliliğinin birçok kaynağı vardır. Bunlar şunları içerebilir:
- Yakıt yakmalı yanma cihazları
- Tütün ürünleri
- Yapı malzemeleri ve mobilyalar şu kadar çeşitlilik gösterebilir:
- Bozulmuş asbest içeren yalıtım
- Yeni döşenmiş zemin, döşeme veya halı
- Belirli preslenmiş ahşap ürünlerinden yapılmış dolaplar veya mobilyalar
- Ev temizliği ve bakımı, kişisel bakım veya hobi ürünleri
- Merkezi ısıtma ve soğutma sistemleri ve nemlendirme cihazları
- Aşırı nem
- Dış mekan kaynakları şunlardır:
- Radon
- Pestisitler
- Dış mekan hava kirliliği.
Herhangi bir kaynağın göreceli önemi, ne kadar kirletici madde yaydığına ve bu emisyonların ne kadar tehlikeli olduğuna bağlıdır. Bazı durumlarda, kaynağın yaşı ve düzgün bir şekilde bakımının yapılıp yapılmadığı gibi faktörler önemlidir. Örneğin, düzgün ayarlanmamış bir gaz ocağı, düzgün ayarlanmış bir ocağa göre önemli ölçüde daha fazla karbonmonoksit yayabilir.
Yapı malzemeleri, mobilyalar ve oda spreyleri gibi bazı kaynaklar, kirleticileri az çok sürekli olarak salabilir. Sigara içmek, temizlik yapmak, yeniden dekore etmek veya hobilerle uğraşmak gibi faaliyetlerle ilgili diğer kaynaklar ise kirleticileri aralıklı olarak salar. Havalandırması olmayan veya arızalı cihazlar veya yanlış kullanılan ürünler, iç mekanlarda daha yüksek ve bazen tehlikeli seviyelerde kirletici madde salabilir.
Bazı faaliyetlerden sonra kirletici madde konsantrasyonları uzun süre havada kalabilir.
İç mekan hava kirleticileri ve kaynakları hakkında daha fazla bilgi edinin:
- Asbest
- Biyolojik Kirleticiler
- Karbon Monoksit (CO)
- Formaldehit/Preslenmiş Ahşap Ürünleri
- Kurşun (Pb)
- Azot Dioksit (NO2)
- Pestisitler
- Radon (Rn)
- İç Mekan Partikül Maddesi
- Pasif Sigara Dumanı/Çevresel Tütün Dumanı
- Ocaklar ve Isıtıcılar
- Şömineler ve Bacalar
- Uçucu Organik Bileşikler (VOC'ler)
Yetersiz Havalandırma
İçeriye çok az dış hava girerse, kirleticiler sağlık ve konfor sorunlarına yol açabilecek seviyelere ulaşabilir. Binalar özel mekanik havalandırma sistemleriyle inşa edilmedikçe, dışarıdan içeri ve dışarı "sızan" hava miktarını en aza indirgemek için tasarlanmış ve inşa edilmiş binalarda iç mekan kirletici seviyeleri daha yüksek olabilir.
Dışarıdan Hava Bir Binaya Nasıl Girer?
Dışarıdan hava, sızma, doğal havalandırma ve mekanik havalandırma yoluyla bir binaya girip çıkabilir. Sızma olarak bilinen süreçte, dışarıdan hava, duvarlarda, zeminlerde ve tavanlarda bulunan açıklıklardan, derzlerden ve çatlaklardan, ayrıca pencere ve kapıların etrafından binalara girer. Doğal havalandırmada ise hava, açık pencere ve kapılardan geçer. Sızma ve doğal havalandırmayla ilişkili hava hareketi, iç ve dış mekan arasındaki hava sıcaklığı farklarından ve rüzgardan kaynaklanır. Son olarak, mekanik havalandırma cihazları arasında, banyo ve mutfak gibi tek bir odadan aralıklı olarak havayı uzaklaştıran dışarıya havalandırmalı fanlardan, iç mekan havasını sürekli olarak uzaklaştırmak ve filtrelenmiş ve şartlandırılmış dış havayı evin stratejik noktalarına dağıtmak için fanlar ve kanal sistemleri kullanan hava işleme sistemlerine kadar çeşitli cihazlar bulunur. Dışarıdan havanın iç mekan havasını değiştirme hızı, hava değişim hızı olarak tanımlanır. Sızma, doğal havalandırma veya mekanik havalandırma az olduğunda, hava değişim hızı düşüktür ve kirletici madde seviyeleri artabilir.
https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/introduction-indoor-air-quality adresinden alınmıştır.
Yayın tarihi: 22 Ağustos 2022